Trauma's uit de kindertijd: hoe EMDR via videoconsultatie u kan bevrijden
Logboek van een EMDR-therapeut PEPS
Er zijn verwondingen die geen geluid maken.
Ze kondigen zich niet aan.
Ze schreeuwen niet.
Ze beginnen vroeg, soms heel vroeg, en worden een permanente achtergrondgeluid.
Een achtergrondgeluid dat je uiteindelijk niet meer hoort... tot de dag dat het vermoeiend wordt, dat het je overweldigt, dat het je belemmert om te leven.
Wanneer ik een videogesprek start , merk ik het vaak al voordat de persoon iets zegt.
Aan de korte ademhaling.
Aan de opgeheven schouders.
Aan die discrete, bijna reflexmatige waakzaamheid.
Ik noteer soms in mijn notitieboekje:
"Het lichaam is er al lang.
De volwassene komt vaak pas veel later."
Trauma's uit de kindertijd verdwijnen niet mettertijd.
Ze organiseren zich.
Ze worden geïntegreerd in het algemene functioneren van de persoon.
Ze worden onzichtbaar, maar structurerend.
EMDR — en meer bepaald EMDR PEPS, een benadering die het heden stabiliseert voordat er sprake is van desensibilisatie — maakt het mogelijk om deze oude wonden nauwkeurig, veilig en voorzichtig te benaderen, ook op afstand.
Wanneer de kindertijd doorwerkt in de volwassenheid
Een kind beschikt niet over de neurologische, emotionele en cognitieve vaardigheden om te begrijpen wat het meemaakt.
Het kan noch contextualiseren, noch relativeren.
Het registreert.
Op neurobiologisch vlak slaat het kind zijn ervaringen voornamelijk op in het impliciete geheugen:
een geheugen dat bestaat uit lichamelijke sensaties, ruwe emoties en automatische reflexen.
Het zijn geen herinneringen die kunnen worden verteld.
Het zijn reacties.
Wanneer de omgeving onveilig is – onvoorspelbaar, koud, opdringerig, gewelddadig, afwezig – schakelt het zenuwstelsel van het kind over op overlevingsmodus.
Het leert gevaar te scannen, te anticiperen, te zwijgen, te behagen, zich te verstijven.
Ik schrijf het vaak zo:
"Het kind kiest niet.
Het past zich aan.
En die aanpassing wordt zijn norm."
Op volwassen leeftijd komt deze norm tot uiting in:
- een permanente hyperwaakzaamheid,
- angst zonder duidelijke oorzaak,
- moeilijkheden om echt te ontspannen,
- angst voor verlating of indringing,
- intense en vervolgens uitputtende relaties,
- een behoefte aan controle of, integendeel, een neiging tot onderwerping.
Soms is er tijdens een sessie een heel specifiek moment, bijna een moment van stilstand, waarop de persoon zich realiseert dat wat hij vandaag ervaart geen 'karakterfout' is, maar het voortborduren op een vroegere aanpassing.
Een patiënte zei onlangs tegen me:
"Ik wist dat ik 42 was... maar mijn lichaam reageerde alsof ik 6 was."
Alles staat hier.
Het lichaam is niet in hetzelfde tempo gegroeid als de burgerlijke staat.
Kindertijd
Het kind begrijpt niet wat het meemaakt: het registreert het in zijn lichaam.
Aanpassing
In een onveilige omgeving schakelt het zenuwstelsel over op overlevingsmodus.
Aanpassing wordt de norm.
Volwassenheid
Deze norm komt tot uiting in automatische reacties, die vaak niet begrepen worden.
Hechting: wanneer er onvoldoende veiligheid was
De verwondingen uit de kindertijd zijn onlosmakelijk verbonden met hechtingservaringen.
Een kind ontwikkelt zich op basis van zijn referentiepersonen:
hun beschikbaarheid, hun stabiliteit, hun vermogen om gerust te stellen.
Wanneer de hechting onzeker is – angstig, vermijdend, ongeorganiseerd –ontwikkelt het kind interne modellen van de wereld en van zichzelf:
"Ik moet voorzichtig zijn",
"Ik kan alleen op mezelf rekenen",
"Als ik mijn behoeften laat zien, loop ik het risico de band te verliezen".
Deze modellen verdwijnen niet.
Ze worden relationele filters.
In mijn logboek schrijf ik vaak op:
"Volwassenen denken dat ze hun relaties zelf kiezen.
In werkelijkheid herhalen ze wat hun zenuwstelsel kent."
Zo reproduceren veel mensen onbewust:
- onstabiele relaties,
- banden waar ze vervagen,
- situaties van macht,
- of, omgekeerd, een beschermende maar kostbare emotionele afstand.
Het zijn geen beoordelingsfouten.
Het zijn onbewuste pogingen om te herstellen, te beheersen of te vermijden wat vroeger pijn heeft gedaan.
Wil je weten of EMDR via video geschikt is voor jou? Laten we samen eens praten.
Schema's: wanneer het verleden zich opdringt aan het heden
Jeugdtrauma's organiseren zich inpatronen.
Emotionele en relationele patronen die zich steeds weer opnieuw voordoen, in verschillende vormen.
Ik zie het tijdens consultaties:
dezelfde scenario's,
dezelfde impasses,
dezelfde zinnen die om de paar jaar worden uitgesproken.
Deze patronen zijn vaak gebaseerd op diepgewortelde overtuigingen die al op jonge leeftijd zijn gevormd:
"Ik ben niet goed genoeg",
"Ik moet liefde verdienen",
"De wereld is gevaarlijk",
"Ik ben verantwoordelijk voor wat er gebeurt".
Zolang deze patronen actief blijven, kan de persoon van context, partner, werk veranderen...
het innerlijke gevoel blijft hetzelfde.
Hier is EMDR bijzonder relevant:
het werkt niet alleen op de herinnering,
maar op het volledige geheugen-netwerk dat emotie, lichaam, overtuiging en reactie met elkaar verbindt.
EMDR PEPS: eerst veiligstellen, dan herverwerken
Trauma's uit de kindertijd vereisen een specifieke aanpak.
Het direct activeren van herinneringen kan destabiliserend en zelfs retraumatiserend zijn.
Daarom begint EMDR PEPS altijd met het heden:
- het zenuwstelsel stabiliseren,
- het vermogen tot emotionele regulering versterken,
- een gevoel van interne veiligheid creëren,
- volwassenen weer een stevige basis geven.
Ik herhaal deze zin vaak tijdens sessies:
„We keren niet terug naar onze kindertijd zolang het heden geen veilige plek is.”
Dit kader maakt het vervolgens mogelijk om oude herinneringen te benaderen zonder emoties, zonder instorting, zonder onnodige herbeleving. Voer hier uw tekst in.
Wat patiënten het vaakst beschrijven
"Ik reageer altijd te heftig."
"Ik weet dat het niet rationeel is, maar ik kan het niet anders."
"Ik heb het gevoel dat ik altijd alert moet zijn."
"Ik voel me verantwoordelijk voor alles." "
"Ik kan niet echt tot rust komen."
"Zodra iemand dichterbij komt, sluit ik me af."
"Ik vertel altijd dezelfde verhalen."
Deze zinnen beschrijven geen zwakte.
Ze beschrijven een zenuwstelsel dat te vroeg heeft geleerd om te overleven.
Waarom EMDR via videoconferencing vaak een voordeel is bij deze trauma's
Op afstand werken is geen belemmering voor trauma's uit de kindertijd.
Het is vaak juist een bevorderende factor.
Thuis voelt het lichaam zich veiliger.
De waakzaamheid neemt af.
Emoties kunnen naar boven komen zonder dat ze onderdrukt hoeven te worden.
Ik noteer soms:
"Het scherm creëert een juiste afstand.
Dichtbij genoeg om begeleid te worden.
Ver genoeg om veilig te blijven."
Videoconferenties zorgen voor een rustiger tempo, continuïteit in het werk en directe integratie in het dagelijks leven.
Wil je weten of EMDR via video geschikt is voor jou? Laten we samen eens praten.
Conclusie
Je bevrijden van trauma's uit je kindertijd betekent niet dat je je verleden uitwist.
Het betekent dat je stopt met het opnieuw te beleven in het heden.
EMDR via videoconferencing, en nog meer de EMDR PEPS-benadering, maakt het mogelijk om oude sporen te verzachten, patronen te transformeren en volwassenen weer echte innerlijke vrijheid te geven.
Het kind deed wat het kon om te overleven.
De volwassene kan vandaag eindelijk leren leven.
Praat met een gecertificeerde EMDR-behandelaar om uw genezingsproces te starten.
