Logboek – EMDR PEPS-praktijk
Wanneer het zenuwstelsel in staat van paraatheid verkeert
Bij algemene angst heb ik vaak het beeld van een huis waarvan het alarm op een dag is afgegaan... en nooit meer is gereset. De storm is voorbij. De muren staan nog overeind. De deuren zijn op slot. Maar het alarm blijft loeien, alsof het gevaar nog steeds aanwezig is.
In tijdens een EMDR-teleconsultspreken patiënten zelden over een specifieke angst. Ze beschrijven eerder een achtergrondgeluid, een constante spanning, een lichaam dat in de houding blijft staan. Als een snelkookpan op het vuur, met een vastgelopen ventiel, permanente druk.
In mijn EMDR PEPS-praktijk wordt dit type angst nooit vanuit één enkel perspectief benaderd. Het wordt bekeken vanuit verschillende niveaus die voortdurend met elkaar verbonden zijn.
Door deze koppeling is het mogelijk om verder te gaan dan alleen het verminderen van de symptomen, ook in het kader van internationale videobegeleiding.
Wat is gegeneraliseerde angststoornis?
Een motor die draait zonder ooit in het stationair toerental te komen
Algemene angst is geen overdaad aan gedachten. Het is een overlevingsmechanisme dat vastzit in de torens.
Op een bepaald moment – vaak al heel vroeg – heeft het zenuwstelsel geleerd dat het riskant is om je aandacht te verslappen. Daarom anticipeert het op alles. Het scant alles. Het voorziet alles. Het probleem is dat het nooit heeft geleerd om te stoppen.
In de praktijk zien we altijd hetzelfde mechanisme: de hersenen verwarren de mogelijkheid van gevaar met de werkelijke aanwezigheid ervan. Net als een navigatiesysteem dat voortdurend een ongeval herberekenen dat nooit plaatsvindt.
De symptomen worden dan de indicatoren op het dashboard:
- gedachten die steeds terugkomen
- gespannen spieren
- slaap in langdurige stand-by
- diffuse feeling that "it's going to fall"
De opleiding tot therapeut heeft me één essentieel ding geleerd: als je angst alleen met je hoofd interpreteert, mis je wat er onder de motorkap gebeurt.
Als u leeft met diffuse angst en voortdurende alertheid, kan een eerste gesprek uitwijzen of EMDR via videoconferentie iets voor u is.
De rol van EMDR bij het verminderen van angst
Het raderwerk deblokkeren in plaats van naar rust te streven
EMDR probeert niet de snelkookpan te kalmeren door erop te drukken. Het probeert de klep vrij te maken.
Bij algemene angst werkt men niet tegen de angst, maar met datgene wat de angst onhandig probeert te beschermen. EMDR werkt daar waar de angst zich heeft vastgezet: in de reflexen, niet in het redeneringsvermogen.
Het werk bestaat dan uit:
- de tandwielen opsporen die in het heden weer in beweging komen
- de oude overlevingsinstellingen identificeren
- de herinneringen die de druk in stand houden, opnieuw verwerken
Dit werk wordt voortdurend verfijnd door contact met de praktijk en klinische analyse. Elke behandeling wordt zowel een moment van observatie als een moment om de kaart bij te stellen.
We forceren punt B niet. We verwijderen de wiggen die punt A blokkeren.
EMDR via videoconferencing: een klinische controlekamer, geen noodoplossing
EMDR-teleconsultatie wordt vaak gezien als een compromis. In mijn praktijk is het eerder een geavanceerde cockpit.
Via videoconferencing werken we rechtstreeks in het huis van de patiënt, daar waar het alarm daadwerkelijk afgaat. Niet op de drempel. Niet in een neutrale omgeving. Het zenuwstelsel hoeft geen rol te spelen. Het is al thuis.
Dit kader maakt een nauwkeurige observatie mogelijk:
- micro-lichamelijke reacties
- emotionele aanpassingen in realtime
- spontane regulerende reacties
Deze precisie maakt een solide en aangepaste EMDR-behandeling via videoconferentie mogelijk, ook in een internationale context.
Voorbeeld van internationale begeleiding: Wanneer de lucht sinds de kindertijd bewolkt blijft
Ik begeleid bijvoorbeeld een Noorse patiënte met EMDR via videoconferentie, die sinds haar kindertijd aan algemene angststoornissen lijdt. Geen hevige storm. Geen spectaculaire gebeurtenissen. Gewoon een permanent grijze lucht, met de zekerheid dat het uiteindelijk gaat regenen.
Zijn woorden waren eenvoudig:
"Ik weet niet wat... maar ik weet dat het gaat gebeuren."
In dit type profiel is angst als een stilstaande onweerswolk. Het regent niet altijd. Maar de lucht klaart nooit op.
Het werk werd niet gedaan op basis van scenario's, maar op basis van interne druk: afwachten, samentrekken, anticiperen.
Deze klinische interpretatie zorgt ervoor dat je niet te snel conclusies trekt en je precies richt op het juiste doel.
De oplossing? De angst ontrafelen in plaats van haar frontaal te trotseren.
Geconfronteerd met deze oude angsten, is geruststellen hetzelfde als "alles is in orde" roepen tegen een brandalarm. Het begrijpt de taal niet.
EMDR-therapie bestaat uit het laag voor laag ontrafelen van de angst, zoals men een oud mechanisme uit elkaar haalt om te begrijpen waarom het nog steeds op hol slaat.
Je kunt angst niet wegnemen. Je kunt alleen zijn controlepositie wegnemen.
Je eerste sessie voorbereiden
Met een snelkookpan die al jaren onder druk staat, is brutaliteit een vergissing. Ritme is een therapeutisch hulpmiddel.
De eerste sessie dient om:
- de circuits van angst in kaart brengen
- triggers herkennen
- steunen installeren
Het ventiel wordt niet in één keer geopend. Het systeem wordt geleerd dat het veilig kan worden teruggebracht.
Conclusie
Wanneer het systeem geen onderscheid meer maakt tussen wolken en stormen
EMDR via videoconferencing maakt het mogelijk om gegeneraliseerde angst te behandelen op het niveau waar deze daadwerkelijk voorkomt: in de automatismen van overleving. Maar het is de voortdurende samenwerking tussen praktijk, opleiding en onderzoek die het mogelijk maakt om verder, gedetailleerder en duurzamer te werk te gaan.
Wanneer het zenuwstelsel eindelijk begrijpt dat de wolk niet de storm is, kan het alarm uitgaan. En rust is dan geen strijd meer, maar een hervonden basistoestand.
Wil je weten of EMDR via video geschikt is voor jou? Laten we samen eens praten.
