Trauma en topsport: EMDR om het glazen plafond te doorbreken
Logboek – EMDR PEPS-praktijk
Als alles op zijn plaats is… behalve de overstap naar het volgende niveau
Als ik aan topsport denk, zie ik vaak het beeld voor me van een atleet die steevast op dezelfde plek terechtkomt… zonder de drempel te kunnen overschrijden.
De capaciteiten zijn aanwezig. Het werk is gedaan. De prestaties zijn consistent.
Maar op het cruciale moment loopt er iets vast.
Niet altijd zichtbaar. Niet altijd te verklaren.
Via EMDR-teleconsultspreken sporters niet direct over een ‘glazen plafond’. Ze beschrijven eerder een discrepantie: het ene niveau tijdens de training, het andere tijdens wedstrijden.
Alsof het systeem, net op het moment dat er een mijlpaal wordt bereikt, een rem zet.
In mijn EMDR PEPS-praktijk wordt dit soort blokkade nooit beschouwd als een beperking van het potentieel. Het wordt gezien als een verstoring van het zenuwstelsel, die vaak verband houdt met ingrijpende ervaringen die nog steeds actief zijn.
Dankzij deze interpretatie kun je nauwkeurig te werk gaan, ook tijdens videoconferenties.
Als het niveau er is… maar de doorgang niet
Een beperking die niet voortvloeit uit de bevoegdheden
De atleet heeft zijn beweging onder de knie. Hij oefent. Hij boekt vooruitgang.
En toch zien we in de praktijk steeds weer hetzelfde: op het moment dat er een nieuwe fase wordt bereikt, worden de resultaten wisselvallig. De symptomen fungeren dan als indicatoren:
- Ongewone fouten op cruciale momenten
- Moeite om tot een conclusie te komen
- Variatie in prestaties tijdens wedstrijden
- Kloof tussen training en de praktijk
Uit de klinische praktijk blijkt dat dit soort blokkades niet te wijten zijn aan een gebrek aan inzet.
Wat echt een rem zet op
Sporen die nog steeds actief zijn in het systeem
Achter deze situaties gaan vaak specifieke factoren schuil:
- opvallende kritieken
- ervaringen met mislukkingen die als bepalend worden ervaren
- sterke druk van buitenaf
- angst voor de gevolgen van succes
Deze ervaringen zijn niet altijd bewust. Maar ze laten wel een spoor achter.
In de praktijk zien we altijd dezelfde logica: het systeem blokkeert niet zomaar. Het anticipeert op een gevolg.
Laten we eerst even met elkaar van gedachten wisselen.
De angst om de stap te zetten
Wanneer succes een risico wordt
In sommige gevallen gaat het bij de rem niet om mislukking, maar om succes. Succes betekent:
- van status veranderen
- blootgesteld worden
- verwacht worden
Het systeem kan de prestatie dan in verband brengen met een verhoogde druk. De verschijnselen worden dan signalen:
- Toewijding aan de taak
- Onopvallende zelfvernietiging
- Moeite om tot een conclusie te komen
- Behoefte om terug te keren naar een bekende omgeving
Als men deze elementen niet als een reactie van het systeem beschouwt, kunnen ze worden geïnterpreteerd als een gebrek aan vastberadenheid.
Het beslissende moment
Een specifiek punt dat bepalend is voor het verdere verloop
Bij deze blokkades zijn er altijd bepaalde momenten:
- een kritiek
- een fout
- een gedenkwaardige wedstrijd
Die momenten worden referentiepunten. Niet als herinneringen, maar als steunpunten voor het systeem.
In de praktijk bestaat het werk erin om die momenten te herkennen. Want juist daar ontstaat de rem.
EMDR als hulpmiddel om potentieel te ontplooien
De storingen aanpakken, niet de prestaties
EMDR is niet bedoeld om de prestaties direct te verbeteren. Het richt zich op wat de prestaties in de weg staat. In dit soort situaties bestaat het werk uit:
- De hoogtepunten uitlichten
- De bijbehorende kosten verwerken
- Negatieve verwachtingen uitschakelen
- Een aangepaste weergave mogelijk maken
Deze aanpak ontlast het systeem. We dwingen de atleet niet om te presteren. We nemen juist weg wat hem of haar tegenhoudt.
Wil je weten of EMDR via video geschikt is voor jou? Laten we samen eens praten.
Zo dicht mogelijk bij de werkelijke uitdagingen werken
Een omgeving die geschikt is voor topsport
Videobeelden maken hier nauwkeurig en contextueel werk mogelijk. De sporter bevindt zich in zijn eigen omgeving:
- zijn oriëntatiepunten
- zijn routines
- zijn gebruikelijke mentale ruimte
Onder deze omstandigheden treden de activeringen op. Dit kader maakt het volgende mogelijk:
- de omslagmomenten te herkennen
- de reacties live te volgen
- fijn af te stellen
In de topsport is deze precisie van doorslaggevend belang.
Voorbeeld van begeleiding
Als de laatste traptrede weerstand biedt
Ik begeleid bijvoorbeeld een topsporter die in staat is om zijn prestaties tijdens de training te evenaren.
Maar in wedstrijden:
- moeite om tot een conclusie te komen
- fouten op het beslissende moment
- onverklaarbare variatie
Tijdens de training is er niet aan de techniek gewerkt.
Het gebeurde op een bepaald moment:
- kritiek die op een cruciaal moment werd geuit
- een opvallende mislukking
Deze factoren, die van invloed bleven, beïnvloedden het gedrag tijdens wedstrijden.
Na de herberekening is de prestatie stabiel geworden.
De mythe van het verstand doorbreken
Als het geen kwestie van wilskracht is
Bij dit soort blokkades blijft de meest voorkomende verklaring:
Als men met dit soort blokkades te maken krijgt, is de meest voorkomende verklaring nog steeds: “het zit tussen de oren”
Deze interpretatie is onvolledig. Het systeem heeft geen gebrek aan wilskracht. Het is geconditioneerd. EMDR-therapie bestaat uit:
- vooringenomenheden uitschakelen
- de verwachtingen temperen
- de beschikbaarheid herstellen
Je versterkt de geest niet. Je bevrijdt het systeem.
Eerste fase van het werk
Lees dit voordat u actie onderneemt
In dergelijke situaties biedt de eerste sessie de mogelijkheid om:
- de belangrijkste momenten in kaart brengen
- de mechanismen begrijpen
- een werkstrategie opstellen
Nauwkeurigheid gaat boven snelheid.
Conclusie
Wanneer het plafond verdwijnt
Het glazen plafond is geen echte grens. Het is een grens die door het systeem is gecreëerd op basis van ervaringen uit het verleden.
Met EMDR via videoconferentie kan direct aan deze belemmeringen worden gewerkt, waarbij rekening wordt gehouden met de eisen die aan de sporter worden gesteld. Wanneer deze belemmeringen zijn weggenomen, komt het potentieel tot uiting. Zonder dat er druk wordt uitgeoefend. Omdat het niet langer wordt tegengehouden.
Wilt u eens kijken wat er aan de hand is met een prestatieblokkade? Tijdens een eerste gesprek kunnen we beoordelen of deze vorm van begeleiding bij u past.
