Sportburn-out en blokkades: beweging weer mogelijk maken dankzij EMDR
Logboek – EMDR PEPS-praktijk
Wanneer de machine zonder waarschuwing vastloopt
Bij een sportburn-out denk ik vaak aan een motor die op volle toeren draait… totdat hij plotseling afslaat.
Niet geleidelijk. Niet logisch. In één klap.
De beweging lukt niet meer. De sensaties verdwijnen. De prestatie stort in.
Via EMDR-teleconsultspreken sporters niet altijd over vermoeidheid. Ze hebben het over een ‘leegte’. Over een plotseling verlies van hun vermogen, alsof er iets is losgeraakt.
Alsof het lichaam weigerde door te gaan waar het altijd had meegewerkt.
In mijn EMDR PEPS-praktijk wordt dit soort blokkade nooit gezien als een gebrek aan mentale weerbaarheid. Het wordt geïnterpreteerd als een overbelasting van het zenuwstelsel, vaak in verband met een opeenstapeling van druk of een gebeurtenis die niet goed is verwerkt.
Juist deze benadering maakt het mogelijk om schuldgevoelens los te laten en nauwkeurig te werk te gaan, ook via videoconferenties.
Wanneer de voorstelling zonder aanwijsbare reden wordt onderbroken
Een abrupte stop in een aangedreven systeem
De sporter blijft trainen. Het vermogen is er. Het niveau is bekend. En toch klopt er iets niet meer.
In de praktijk zien we steeds weer hetzelfde: de breuk verloopt niet geleidelijk.
Deze verschijnselen fungeren dan als indicatoren: plotseling verlies van gevoel, moeite met het uitvoeren van vertrouwde handelingen, het gevoel dat men ‘het niet meer kan’, onverklaarbare schommelingen in de prestaties
Uit de klinische praktijk blijkt dat dit soort blokkades niet het gevolg zijn van een technische tekortkoming.
Achter de blokkade
Een overbelasting die het systeem niet heeft verwerkt
Een sportburn-out wordt niet alleen veroorzaakt door de trainingsomvang. Vaak is het het gevolg van een opeenstapeling van factoren:
- prestatiedruk, hoge interne eisen
- herhaling van mislukkingen of tegenvallende prestaties
- gebrek aan daadwerkelijke terugwinning
Op een gegeven moment kan het systeem het niet meer aan. In de praktijk zien we steeds weer hetzelfde patroon: het probleem ligt niet in de inspanning zelf, maar in het feit dat wat er is meegemaakt niet wordt verwerkt.
Het systeem raakt overbelast. En dan valt het uit.
Laten we eerst even met elkaar van gedachten wisselen.
Wat de sporter werkelijk voelt
Een lichaam dat niet meer meegaat
In dergelijke situaties melden sporters zelden klassieke vermoeidheid.
Ze hebben het eerder over het verlies van houvast, een gevoel van vreemdheid bij het uitvoeren van handelingen, moeite om contact te maken met hun gevoelens, en het gevoel dat ze er ‘naast zitten’.
Als we het puur mentaal bekijken, kan dit worden geïnterpreteerd als een gebrek aan motivatie of concentratie. In werkelijkheid gaat het om een terugtrekking van het systeem.
De gebeurtenis die de doorslag geeft
Soms onopvallend, zelden herkend
In sommige gevallen is er een specifiek moment:
- Een mislukte wedstrijd
- Een opvallende fout
- Te hoge druk
In andere gevallen verloopt de omslag geleidelijker. Maar in de praktijk zien we altijd een breekpunt. Een moment waarop het systeem niet in staat was om te verwerken wat er zich heeft afgespeeld.
Vanaf dat moment past hij zijn werkwijze aan.
De bijdrage van EMDR bij deze blokkades
Terug naar het verzadigingspunt
EMDR is niet bedoeld om de sporter weer te „motiveren”. Het grijpt in op het punt waar het systeem vastgelopen is.
In dit soort situaties bestaat het werk uit:
- De breekpunten identificeren
- Naar de overbelastingsproeven gaan
- De elementen die actief zijn gebleven, verwerken
- Een reorganisatie mogelijk maken
Deze ingreep heeft een direct effect op de betrokken circuits. Er wordt geen extra controle toegevoegd. De beschikbaarheid van het systeem wordt hersteld.
Werken via videoconferentie in een sportcontext
Observeren zonder te manipuleren
Videobeelden maken hier nauwkeurig werk mogelijk. De sporter bevindt zich in zijn werkelijke omgeving: zijn trainingslocatie, zijn vertrouwde ruimte, zijn concrete omstandigheden. Daar komen de reacties naar voren.
Met dit kader is het mogelijk om:
- De variaties in de beweging observeren
- Het herkennen van momenten waarop je vastloopt
- In realtime aanpassen
- Afstand zorgt er niet voor dat je het contact verliest.
Het brengt je dichter bij de werkelijkheid.
Wil je weten of EMDR via video geschikt is voor jou? Laten we samen eens praten.
Voorbeeld van begeleiding
Als alles goed gaat… behalve op het cruciale moment
Ik begeleid bijvoorbeeld een topsporter die blessurevrij is en geen achteruitgang in zijn fysieke conditie vertoont. Toch is er één hardnekkig probleem: het lukt hem niet om tijdens wedstrijden te presteren zoals hij dat tijdens de training doet.
Tijdens de sessie lag de nadruk niet op de techniek. De nadruk lag op een specifiek moment:
- een gedenkwaardige wedstrijd
- een fout die als bepalend wordt ervaren
Dit moment, dat actief bleef, beïnvloedde het hele systeem. Toen het eenmaal was teruggezet, werd de prestatie zonder extra werk hersteld.
De werkwijze
Van het schuldgevoel afkomen
Bij dit soort blokkades is de eerste reactie vaak dezelfde:
- “Ik begrijp het niet”
- “Dat zou me wel moeten lukken”
- “Het zit tussen de oren”
Deze interpretatie verhoogt de druk. Het systeem ontbreekt het niet aan wilskracht.
Hij zit vast. EMDR-therapie bestaat uit: het uitschakelen van de verzadigingspunten, het verminderen van de interne belasting en het herstellen van de vloeiendheid
Een tekort los je niet op. Je bevrijdt een systeem.
Je eerste sessie voorbereiden
Identificeren zonder te forceren
In dergelijke situaties biedt de eerste sessie de mogelijkheid om:
- de breekpunten opsporen
- inzicht krijgen in de algemene werking
- een kader scheppen
We proberen niet meteen de prestaties weer op peil te brengen. We scheppen de voorwaarden zodat ze zich weer kunnen herstellen.
Conclusie
Wanneer het systeem weer beschikbaar is
Een sportieve burn-out is geen gebrek aan mentale weerbaarheid. Het is een systeem dat een grens heeft bereikt.
Met EMDR via videoconferentie kan direct aan de verzadigingspunten worden gewerkt, waarbij rekening wordt gehouden met de daadwerkelijke ervaringen van de sporter.
Zodra deze punten zijn geïntegreerd, komt de beweging weer op gang. Niet onder dwang, maar omdat het systeem weer beschikbaar is.
Wilt u eens de balans opmaken van een terugval in prestaties of een sport
e blokkade? Tijdens een eerste gesprek kunnen we beoordelen of deze vorm van begeleiding bij u past.
