Sport en blessures: wanneer het lichaam weigert weer het veld op te gaan
Als het lichaam er klaar voor is… maar het systeem remt
Logboek – EMDR PEPS-praktijk
Bij sportblessures moet ik vaak denken aan een gerepareerde auto… waarvan de handrem nog steeds is aangetrokken.
De motor draait. De onderdelen zijn vervangen. Het licht staat op groen.
Maar er is iets dat ons ervan weerhoudt om echt vooruit te komen.
Tijdens een EMDR-consult op afstand spreken sporters zelden over ‘angst’ in de letterlijke zin. Ze beschrijven eerder een terughoudendheid, een aarzeling, een beweging die niet meer zo soepel verloopt als vroeger.
Alsof het lichaam wel zou kunnen… maar het risico niet meer wil nemen.
In mijn EMDR PEPS-praktijk wordt dit soort blokkade nooit gezien als een gebrek aan zelfvertrouwen. Het wordt geïnterpreteerd als een spoor dat het ongeval heeft achtergelaten en dat nog steeds actief is in het zenuwstelsel.
Dankzij deze interpretatie is het mogelijk om nauwkeurig te werk te gaan, ook bij begeleiding via videoconferentie.
Sport en letsel
Wanneer lichamelijk herstel niet voldoende is
Na een blessure is het protocol duidelijk: revalidatie. Spierversterking. Medische goedkeuring.
Het lichaam is er klaar voor. En toch zien we in de praktijk steeds weer hetzelfde: de beweging komt niet helemaal terug.
De gebeurtenissen worden dan indicatoren:
- Nervositeit voor een ingreep
- Aarzeling om zich te binden
- Wijziging van de beweging
- Verlies van soepelheid
Uit de klinische praktijk blijkt dat lichamelijk herstel geen garantie biedt voor het terugkeren van de bewegingsfunctie.
Wil je weten of EMDR iets voor jou is? Laten we dan eerst eens samen praten.
Het omslagpunt
Een moment dat blijft hangen
In de meeste gevallen is er één specifiek moment: het ongeluk. De val. De botsing.
Dit moment wordt opgeslagen met een sterke emotionele en zintuiglijke lading. In de praktijk is het niet de gebeurtenis zelf die een probleem vormt. Het is de manier waarop deze in het systeem blijft voortleven.
De hersenen beschouwen het niet als een herinnering uit het verleden. Ze bewaren het als een referentiepunt.
Wat er onder de motorkap gebeurt
Een systeem dat herhaling voorkomt
Het zenuwstelsel heeft één simpele functie: voorkomen dat dit nog eens gebeurt.
Op basis van de eerste gebeurtenis legt hij een verband: beweging = potentieel gevaar
Zelfs als de blessure genezen is, kan dit verband blijven bestaan. In de praktijk zien we steeds weer dezelfde logica: het lichaam remt af nog voordat er een bewuste beslissing is genomen.
De symptomen worden dan signalen:
- Spierverharding
- Vertraging van de beweging
- Verlies van spontaniteit
- Overmatige controle
Als men deze elementen niet als een reactie ter zelfbescherming beschouwt, kunnen ze als een stap terug worden geïnterpreteerd.
De rol van EMDR bij dit soort problemen
De sporen van het ongeval opruimen
EMDR is niet bedoeld om “het zelfvertrouwen te herstellen”. De therapie richt zich op het beeld van de gebeurtenis zoals dat is opgeslagen. In dit soort situaties bestaat het werk uit:
- Het precieze tijdstip van het ongeval vaststellen
- Naar de bijbehorende zintuiglijke elementen gaan
- Omgaan met de emotionele belasting
- Een systeemupdate toestaan
Dit werk verandert de manier waarop de hersenen de situatie interpreteren.
Je moet de beweging niet forceren.
We verwijderen wat hem belemmert zich te ontplooien.
EMDR via videoconferentie: een werkwijze die rechtstreeks aansluit bij het lichaam
De bewegingen in de omgeving observeren
In de sportwereld biedt videoconferencing de mogelijkheid om concreet aan de slag te gaan.
De sporter bevindt zich in zijn omgeving:
- bij hem thuis
- op zijn trainingslocatie
- in praktijkomstandigheden
Daar komen de reacties tevoorschijn. Dit kader maakt het mogelijk om:
- een nauwkeurige observatie van de subtiele reacties
- werk dat rechtstreeks verband houdt met de handeling
- een geleidelijke integratie
Afstand vormt geen belemmering. Vaak zorgt het juist voor een betere bereikbaarheid.
Voorbeeld van begeleiding
Als de beweging niet meer lukt
Ik begeleid bijvoorbeeld een sporter die na een medisch vastgestelde blessure weer is begonnen met trainen. Objectief gezien is alles in orde.
En toch blijft er een knelpunt bestaan:
- een moment van aarzeling voordat men zich vastlegt
- een verlies aan soepelheid
- een remgevoel
Tijdens de sessie lag de focus niet op de uitvoering. De aandacht ging uit naar het moment van het ongeluk. Naar het precieze beeld. Naar de bijbehorende gevoelens.
Naarmate deze afdruk werd bewerkt, kwam de beweging vanzelf terug, zonder dat ik daar bewust moeite voor hoefde te doen.
De werkwijze
De beweging vrij laten in plaats van haar te controleren
Bij dit soort blokkades heeft het vaak geen zin om door te zetten of te rationaliseren. Het systeem heeft geen gebrek aan informatie. Het bevindt zich in een beveiligingsmodus.
EMDR-therapie houdt het volgende in:
- de koppeling 'gevaar' uitschakelen
- de verwachtingen temperen
- de doorstroming herstellen
We dwingen het lichaam niet om door te gaan. We zorgen ervoor dat het niet langer hoeft te remmen.
Je eerste sessie voorbereiden
Nauwkeurig werken
In dergelijke situaties biedt de eerste sessie de mogelijkheid om:
- het cruciale moment vaststellen
- lichamelijke reacties herkennen
- begrijpen hoe het systeem werkt
Het werk wordt nauwkeurig uitgevoerd. Het tempo maakt een geleidelijke re-integratie mogelijk.
Conclusie
Wanneer de beweging weer natuurlijk aanvoelt
Een blokkade na een sportblessure is geen gebrek aan wilskracht. Het is een reactie van het zenuwstelsel die ook na het lichamelijke herstel nog steeds aanwezig is.
Met EMDR via videoconferentie kun je direct werken aan de sporen die het ongeval heeft achtergelaten. Zodra die sporen zijn verwerkt, komt de beweging vanzelf terug. Zonder dat je daar moeite voor hoeft te doen.
Maar omdat het systeem niet meer hoeft te remmen.
Wilt u eens kijken hoe het staat met een blokkade na een blessure? Tijdens een eerste gesprek kunnen we beoordelen of deze vorm van begeleiding iets voor u is.
